» Twórcze piętro
» Sala widowiskowa - Pod Pegazem
» Teatr Elektryczny
» ARTadres
» Warsztat muzyczny
Wiersze gwarĂłm zdobiĂłne

 

WIERSZE GWARÓM ZDOBIÓNE

         Gwara na Śląsku Cieszyńskim ma liczne odmiany. Inaczej mówi się na Zaolziu, nieco inaczej w rejonie Strumienia, Cieszyna i Skoczowa, a jeszcze inaczej w Trójwsi, gdzie zdaniem etnolog Małgorzaty Kiereś jest jej matecznik. Tam ponoć najpiękniej się nią „rządzi”. Liczne odmiany gwary cieszyńskiej potwierdzają jej bogactwo językowe, sięgające korzeniami mowy Jana Kochanowskiego i Mikołaja Reja. Dlatego największym skarbem tej ziemi, który „wnieśliśmy” do Europy jest nasza kulturowa odrębność i oryginalność, tak ściśle połączona z gwarą. Mowę tę naleĹźy więc pielęgnować, bo jest to sposób na zachowanie naszej toĹźsamości.

         Dziś, w dobie łączenia się polski w struktury europejskie, działania na rzecz ochrony gwary nabierają szczególnego znaczenia. Sama gwara to przecieĹź gleba, na której wyrasta język literacki. Bez niej polszczyzna stałaby się językiem martwym, tak jak łacina czy esperanto.eranto.eranto.eranto.

         Gwara wreszcie jest świadectwem ciągłości bytu narodowego i nie bez powodu określenie „cieszyński”, w rejonie Skoczowa i Cieszyna znaczy – nasz, czyli inny od wszystkiego, a jednocześnie bardzo polski. Przed laty tak właśnie rozumiała ten język Emilia Michalska, poetka ludowa z Pruchnej.uchnej.

         Dzisiaj znajomość gwary jest cenioną umiejętnością, podobnie jak znajomość języków obcych. Placówki kultury i stowarzyszenia regionalne podejmują działania, mające na celu ochronę bogactwa języka gwarowego. Chodzi równieĹź o to, aby mieszkańcy Śląska Cieszyńskiego nie tylko rozumieli język gwarowy, ale takĹźe umieli i chcieli się nim posługiwać. Mają temu słuĹźyć liczne ostatnio konkursy gwarowe i najróĹźniejsze wydawnictwa poświęcone gwarze. Uzupełniają one literaturę gwarową i są pomocne przy redagowaniu słowników gwarowych opracowywanych przez wielu wybitnych językoznawców, których wkład w budzenie miłości do gwary jest juĹź dzisiaj zauwaĹźalny, a w przyszłości będzie nieoceniony.eniony.

         Coraz więcej osób nie wstydzi się mówić gwarą, a to przekłada się na zainteresowanie nią dzieci i młodzieĹźy. Język gwarowy moĹźna obecnie znaleźć w regionalnych wydawnictwach, gazetach, kalendarzach, a w szkole prowadzi się o nim lekcje w ramach tzw. ŚcieĹźki regionalnej. alnej.

         Dzięki tym zabiegom gwara przestaje być językiem wyśmiewanym, wyszydzanym czy wręcz tępionym, jak to miało miejsce w przeszłości. I choć gwara miesza się czasami z językiem literackim i zapewne językoznawcy nie zawsze uznaliby jej poprawność – to cieszy fakt, Ĺźe nie jest ona martwa, lecz Ĺźyje i ewoluuje tak, jak kaĹźdy język.

         Autor zamieszczonych w tym opracowaniu wierszy od kilku lat stara się upowszechniać piękno gwary cieszyńskiej. Czyni to na róĹźne sposoby: a to występując na scenach placówek kulturalnych podczas wieczorów autorskich, a to spotykając się z młodzieżą w szkołach, czy teĹź włączając własne utwory do repertuaru zespołów regionalnych, z którymi współpracuje, bądĹş sam prowadzi.

         Miejski Dom Kultury w Skoczowie postanowił wesprzeć te działania Jana Chmiela poprzez wydanie jego „Wierszy gwarą zdobionych”, które mamy nadzieję, podobnie jak

„Wiersze gwarą haftowane” wydane przez niego w roku ubiegłym, spotkają się z Ĺźyczliwym przyjęciem czytelników.

Robert Orawski

"Wiersze gwaróm zdobióne" moĹźna nabyć
w skoczowskim ARTadresie (Rynek 18) w cenie 20 zł.




Polecamy

Wyszukiwarka




Poprzednia strona MDK - ARCHIWUM

















































Partnerzy


















Copyright © 2011-2017 Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved. Created by Patryk Kłoda pat15.net Patryk Kłoda - Strony www, serwery, domeny, Cieszyn, Ustroń, Skoczów, Wisła